حضرت فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها
) دخت گرامی پيامبر اسلام در ۲۰ جمادی الثانی سال پنجم بعثت متولد شدند.
دوران رشد و پرورش ايشان در خانه نبوت و رسالت سپری شد.
او جوانی با همه کمالات انسانی و
زنی با والاترين و بالاترين شايستگی های ممکن است. او پاکترين مادری است که حافظه
قرون و اعصار به خاطر می آورد. تمام عصمت کبری از اوست و شافعه کُبری روز قيامت نيز
، هموست.
حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) در
روايات مختلف به نام های گوناگون ناميده شده اند. امام صادق ( عليه السلام ) فرموده
اند :
« لفاطمه تسعه اسماء عند ا... . فاطمه و الصدّيقه و المبارکه و الطّاهره و الزّکيه
و الرّاضيه و المرضيه و المحدّثه و الزهراء : برای فاطمه ( سلام ا... عليها ) در
بارگاه خدا نه نام مقدس و با عظمت است که عـبارتـند از ؛ فاطـمه ، صــديقـه ،
مبـارکه ، طاهـره ، زکيه ، راضيه ، مرضيه ، محدثه و زهرا. »
ما در اين مجال به ذکر برخی از نام های آن حضرت پرداخته و توضيح مختصری را
ارائه خواهيم داد.
- فاطمه
با توجه به فرمايشات امام صادق و امام رضا ( عليهما السلام ) حضرت فاطمه ( سلام
ا... عليها ) را بدين سبب فاطمه ناميدند که از هر شر و بدی و نقطه منفی جدا و گسسته
است و کوچکترين نقطه سياهی در قاموس زندگی ايشان راه ندارد و آتش بر آن حضرت و
رهروان راستينش ( شيعيان ) حرام و ممنوع گشته است.
- زهرا
زهرا از زهور به معنای درخشندگی گرفته شده و زهرا ، يعنی ؛ درخشنده ، نورافشان و
تابان.
ابن عباس از پيامبر خدا ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) نقل کرده که فرمودند :
« دخترم فاطمه ... آن هنـگام که در مـحراب عبـادت در بـرابـر خـدا می ايــسـتد نور
وی برای مـلائکـه و فرشتگان آسمان می درخشد همانگونه که نور ستارگان برای اهل زمين
درخشندگی دارد. »
از امام صادق ( عليه السلام ) در
مورد نام زهرا پرسيده شد ، فرمودند : « بدان دليل دختر پيامبر اسلام ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) زهرا ناميده شد که خداوند او را از نور شکوه و عظمت خويش آفريد.
»
- صديقه
صديقه ، يعنی ؛ بسيار راستگو ، کسی که در راستگويی کامل است ، هرگز دروغ نگفته و
راستگويی خود را در عمل و کردار محقق کرده است. آنچه را خدا به او فرموده و به
انبياء خود امر نموده تصديق گر است و در وحی پروردگار بر انبياء هيچگاه گرفتار شک و
ترديد نمی گردد و اين معنی را پروردگار در آيه ای تأييد فرموده است :
« و الذين امنوا با... و رسله اولئک هم الصّدّيقون ... : کسانی که به خدا و
پيامبران او ايمان آورند در زمره صديقانند. » ( سوره حديد / آيه ۱۹ )
آنچه از روايات استفاده می شود اين
است که مرتبه صديقين در رديف مراتب انبياء و شهداء بوده و برای آنان درجه مخصوص و
حساب خاصی خواهد بود.
رسول اکرم ( صلی ا... عليه و آله و
سلم ) در فرمايشی به حضرت علی ( عليه السلام ) ، حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) را
صديقه ناميده اند و به راستی که او تصديق کننده حق بود.
- مبارکه
مبارکه از برکت است ، يعنی ؛ نمو ، سعادت و افزايش. جايی که ضمير الهی به صورتی
که قابل نگهداری و شمارش و اندازه گيری و محدود کردن نباشد و هر کس به آن بنگرد
فزونی محسوسی در آن خير می بيند گويند در آن برکت است و مبارک است. و خدای تبارک و
تعالی انواع برکات را به فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) عطا فرموده و نسل رسول خدا
( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را در ايشان قرار داده است.
- طاهره
اين نام پر شکوه نشانگر پاکی ، قداست و معنويت وصف ناپذير اوست و آيه شريفه
تطهير گواه اين مطلب می باشد :
« انّما يريد ا... ليذهب عنکم الرجس اهـل البيـت و يطـهّرکم تطهيـراً : خدا چنيـن
می خواهد که رجس و هر آلايش را از شما خـانواده نبـوت ببرد و شـما را از هـر عـيب
پـاک و منـزه گرداند.» ( سوره احزاب / آيه ۳۳ )
- محدثه
از ششمين امام معصوم ( عليه السلام ) روايت کرده اند که فرمودند :
« فاطـمه را بدان جهت
محـدثه نامـيده اند که فرشتگان آسمان فرود آمده با او گفتگو می کردند ،
همانگونه که مريم دختر عمران ( عليه السلام ) را مورد ندا قرار دادند ، فرشتگان
آسمانی به حضرت فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) گفتند : " ای فاطمه ! خدا تو را
انتخاب کرده و پاک نموده و بر زنان هر دو عالم برتری بخشيده است." »
همچنين رواياتی که پيرامون مصحف فاطمه است ، نشانگر اين واقعيت است که جبرائيل (
عليه السلام ) بر حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) فرود می آمد و مطالب و حتی حوادث
آينده را هم به ايشان خبر می داد و حضرت علی ( عليه السلام ) آن مطالب را می
نوشتند.
فاطمه در قرآن :
در شکوه ، عظمت و والايی دخت گرانمايه پيـامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم )
گفتنی ها بسيار است و شنيدنی های درس آموز بی شمار ؛ اما ، زيباترين و عالی ترين
سخنان در ترسيم شخصيت اين بانوی برجسته را بايد در آيات قرآن جستجو کرد و نگريست.
در قرآن ، حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) در واقع ، معنا و مفهوم سوره مبارکه کوثر
است. و چنان که اشاره شد از مصاديق بارز و درخشان آيه مبارکه تطهير هستند. آن حضرت
از چهره های بزرگ و قطعی آيه شريفه مباهله اند ، آن هنگام که مسيحيان نجران در مورد
آيات مربوط به حضرت عيسی ( عليه السلام ) قانع نشدند و پيامبر ( صلی ا... عليه و
آله و سلم ) راه حل مباهلـه را ( کـه بـر ايشان وحی شده بود ) را پيـشنهاد کـردنـد.
( سوره آل عمران ۶۰/۶۱ ). بامداد فردا هيئت عاليرتبه نجران - خارج از مدينه - رسول
خدا را مشاهده کردند که همراه با دختر و داماد و دو نوه خويش برای مباهله آمده است
، اسقف اعظم به عظمت اين خاندان پی برده و درخواست کرد تا از مباهله معاف شوند.
حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) از
شخصيتهای والای آيه کريمه قربی می باشند :
« قل لا اسئلکم عليه اجراً الا المودّه فی القربی : ( ای رسول ما به امت ) بگو من
از شما اجر رسالت جز اين نخواهم که مودت و محبت مرا در حق خويشاوندان منظور داريد.
( دوستـدار آل مـحمد باشيد که اين اجر ، هم بر نفع امت و برای هدايت يافتن آنها
است. ) » (سوره شوری / آيه ۲۳)
هنگامی که حضرت فاطمه ( سلام ا...
عليها ) برای شفای حسن و حسين ( عليه السلام ) نذر کردند که سه روز روزه بگيرند و
پس از صحت فرزندان هنگام ادای نذر روزه ، در هر سه روز متوالی در زمان افطار غذای
خويش را به نيازمندانی که به درب خانه آمده بودند بخشيدند ؛ روز چهارم که رسول خدا
احوال ايشان را نگريستند ، فرشته وحی فرود آمده و آيات آغازين سوره هل اتی را در
شأن اين خانواده ايثارگر بر پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) نازل کرد.
با توجه به اوصافی که از حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) و زندگی ايـشان ذکر شـد
، زندگی آن حـضرت - در حقيقت - فرهنگی جامع برای سعادت و تقرب الی ا... است. در
پايان اين مجال حديثی گوهربار از حضرت فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) را تقديم به
خوانندگان گرامی می نماييم.
« کسی که عبادتهای خالصانه خود را بسوی خدا فرستد ، پروردگار بزرگترين مصلحت او
را به سويش فرو خواهد فرستاد. »