درتاريخ زندگانی پيامبر بزرگوار اسلام ذيل حوادث سال سوم هجرت ذکر شده است که سبط اکبر آنجناب - حضرت امام حسن مجتبی ( عليه السلام ) - در اين سال در شهر مدينه به دنيا آمد و مشهور است که اين مولود فرخنده در شب نيمه ماه رمضان - بهترين ماههای خدا - متولد شده است.

        کُنيه آن حضرت بر طبق روايات بسياری « ابو محمد » بوده و کنيه ديگری نداشته است.

        القاب ايشان ؛ سبط ، زکیّ ، مجتبی ، سيّد ، تقّی ، طيّب ، ولیّ و ... می باشد.

        اما ؛ در اين  مجال ، بهتر  ديديم تا  به شرح  و توضيح  آيه ای از قرآن در مورد افعال ائمه معصومين ( عليهم السلام ) بپردازيم تا هر چه بيشتر و عميق تر وجود اين بزرگواران را معرفی نماييم.

        خداوند متعال می فرمايد : « وَ جَعَلناهُم أئمَه يَهدونَ بِأمرنا و أوحَينا اليهم فِعلَ الخَيراتِ و اقامَ الصلوه وَ ايتاءَ الزّکاه وَ لَنا عابِدين : ما ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را ائمه ای قرار داديم که به امر ما هدايت می کنند و کارهای پسنديده را به آنها وحی کرديم و اقامه نماز و ايتاء زکات را هم به آنها وحی نموديم و آنها از زمان قبل ، روش و مسلکشان اين بود که ما را عبادت می نمودند. » ( سوره انبياء / آيه ۷۳ )

        در جمله فوق الذکر خداوند می فرمايد : « نفسِ افعال خيری که آنها انجام می دادند ، وحی ما بود. »

        خداوند در آيه مورد بحث نمی فرمايد وَ أوحَينا اِليهم اَن تَفعَلوا الخيرات : به آنها وحی نموديم که خيرات را بجای آريد ؛ بلکه می فرمايد که افعال خارجی که از آنها سر می زد عين وحی ما بوده ، ما به آنها افعال خيری را که انجام می دادند وحی کرديم ، در اين صورت نفسِ فعل آنها مورد وحی بوده است.

        بنابراين ؛ بايد ديد چگونه ممکن است فعل مورد وحی واقع شود؟! برای روشن شدن اين مطلب از قرآن مجيد شاهدی می آوريم :

        « وَ اَوحی رَبُّکَ الی النَّحلِ اَن اتَّخَذی مِن الجِبالِ بيوتاً وَ مِن الشَّجَر و ممّا يَعرِشونَ. ثُمَّ کُلِی مِن کُلِّ الثَّمَراتِ فَاسلُکی سُبُلَ رَبِّک ذُلُلاً ... : خدای تو به زنبور عسل وحی فرستاد به اينکه ؛ در کوهها و درختها و در سقف های منازل برای خود خانه درست کن ، سپس ؛ از تمام ميوه جات بخور و با حالت تسليم و پذيرش ، راههايی که خدا به تو معرفی کرده است را بپيمای ... . » ( سوره نحل / آيات ۶۸ و ۶۹ )

        آيا اين وحی که به زنبور عسل کرده است ، مانند وحی به قلب پيغمبران بوده که در هر لحظه بر قلب زنبور عسل می رسيده : که اين شکل خانه بساز ، در اينجا سُکنی گزين ، روی اين گل بنشين ، سپس ؛ روی آن گل! يا آنکه اين طور نيست ؛ بلکه خداوند به شکلی اين حيوان عجيب و لطيف را خلق فرموده است که تمام کارهای او به اراده خدا انجام پذيرفته و اين حيوان بدون هيچ دخالتی از نفس امّاره و آرزوهای باطله و شخصيت طلبی ها ، طبق برنامه معين که خدا در عالم تکوين برای او مقرر داشته است ، در هر لحظه به امر و اذن پروردگار در راهی که خدا معين نموده سير می کند و طبق دعوت فطرت ، از روی اين گل بر روی آن گل می نشيند و شيره گل خوشبو را می مکد و خانه هندسی شکل عجيبی می سازد. اين وحی را وحی تکوينی گويند ، يعنی ؛ خدا در عالم تکوين و خارج ، تمام افعال و سکنات او را خود تنظيم نموده و بدون دخالت امر خارجی که او را در سير تکاملی خود از صراط مستقيم منحرف کند ، او در راهها و طرق سعادت و اعمال نيک طبق برنامه آفرينش حرکت می دهد.

وحی خيرات به امامان

        آيه مبارکه قرآن می فرمايد که ما فعل خيرات را به آنها وحی کرديم ، يعنی ؛ تمام افعال پسنديده که از آنها ظهور می کند ، به اذن ما و به امر ما بوده و ملکوت آنها در دست ما است ، بنابراين ؛ اعمال آنها بدون دخالت هيچ فکر نفسانی و هوای خودپسندی از آنان سر می زند. 

        انسان تا هنگامی که چشمش به جمال پروردگار گشوده نشده و کم کم مراتب هستی خود را فراموش  ننموده و  به خدا يکی نشده  است ، تمام  افعال را از خود می بيند و حتماً برای غايت و نتيجه ای انجام می دهد ، ولی ؛ اگر در مرحله عبوديت قدم به صدق گذاشت ، رفته رفته در اثر مشاهده قدرت و علم مطلق خدا و انکشاف مراحل توحيد در وجودش ، ديگر از خود وجود و هستی ادراک نمی کند تا آنکه برای بقا و حفظ آن يا برای جلب نفع و رفع ضرر کاری انجام دهد ، خود را در دست قدرت پروردگار چون موم در مشت قوی پنجه ای خاضع و تسليم ملاحظه می نمايد ، چون ؛ با طلوع خورشيد حقيقت و مشاهده جمال مطلق و حيات و  علم مطلق ، وجود خود را سراب ديده و نمی تواند چيزی را برای خود و به مصلحت خود انجام دهد ، هر کاری که از او در اين حالت و اين شرايط سر می زند ، کار حق است. بنابراين ؛ می توان گفت که نفسِ فعلِ امامان وحی خداست.