امام رضا ( عليه السلام ) در روز جمعه سوم ذيقعده سال ۱۴۸ هجری قمری چشم به جهان گشودند.

        چرا امام رضا ( عليه السلام ) ، سفر به مرو را پذيرفتند و حاضر به جدايی از خانواده و شهر جدشان شدند؟

       در پاسخ به اين پرسش ، ذکر موارد زير ضروری است.

        اسلام در مسير تاريخی خود از زمان پيامبر اکرم (صلی ا... علیه و آله) تا دوران امام باقر ( عليه السلام ) با تحولات شديدی مواجه شده بود و البته همين تحولات زمينه ساز رشد علمی اسلام و مسلمين در دوره جعفری ( دوران امامت و حيات علمی حضرت امام باقر و امام صادق عليهما السلام ) و پس از آن شد.

        مکتب جعفری نيز ، مقدمه جنبش علمی عصر هارون و ماموران گرديد. در اين دوران کتب سريانی ، رومی ، ايرانی و يونانی جمع آوری و ترجمه شدند. علومی همچون ؛ فلسفه ، طب ، رياضيات ، فلکيات ، هيئت و ... مورد بحث و مذاکره قرار گرفت. مسائل منطق ، کلام ، حکمت ، فقه و اصول عقايد حلاجی و تحليل و تشريح گرديد.          

        گذشته از تاثير اين علوم بر رشد و بالندگی و پويايی جامعه ، نمی توان جنبه منفی نشست افکار و تزلزل عقايد را ناديده گرفت ؛ عقايد کلامی و فلسفی و ... که وارد زندگی مردم آن زمان شد ، موجبات پريشانی اذهان و خاطر آنان را فراهم کرد.

        از سوی ديگر ، با به خلافت رسيدن مامون عباسی ، موجی از مخالفت و آشوب علويان بر ضد خلافت وی سرزمين اسلامی را در بر گرفت ؛ به همين  دليل ، مامون - از ترس ادامه  یافتن آشوبها و وسعت آن - با مشورت بزرگان مملکتی تصمیم گرفت که با دعوت کردن و برگزيدن يک نفر از بزرگترين سادات علوی ، به مقام ولايتعهدی خليفه ، از اقدامات آينده علويان و خطرات قيام های ايشان علیه خلافتش جلوگيری و ممانعت کند.

        سرانجام مامون بر نقشه شوم خويش جامه عمل پوشاند و امـام رضـا (علیه السـلام) را با انگور آلوده به زهر ، مسموم نمود.

        امام رضا ( عليه السلام ) در آخرين روز ماه صفر سال ۲۰۳ هجری قمری غريبانه به شهادت رسيدند.

منابع:

۱- چهارده معصوم ، حسين عمادزاده.