پرسش : لوح حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) چيست و با مصحف ايشان چه فرقی دارد؟

پاسخ :

مصحف حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) :

        ائمه  ( عليهم السلام ) ضمن روايات متعددی فرموده اند که مصحف حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) نزد ايشان است.

        در کتاب « بَصائر الدرجات » از امام صادق ( عليه السلام ) روايت شده است : « فاطمه ( سلام ا... عليها ) کتابی به يادگار گذاشتند که قرآن نيست ؛ ولی ، سخنی از سخنان خداوند است که خداوند آن را بر فاطمه ( سلام ا... عليها ) نازل فرموده است. اين مجموعه به املای رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و خط علی ( عليه السلام ) است. »

        ابو بصير گويد : « خدمت امام صادق ( عليه السلام ) رسيده ، عرض کردم : " فدايتان شوم ! پرسشی دارم. آيا جز شما کسی سخنم را می شنود؟ " امام ( عليه السلام ) پرده بين خود و اتاق ديگر را  بالا زدند و پس از نگاه کردن در آن فرمودند : " ابو محمد ! هر چه خواهی بپرس. " عرض کردم : " فدايتان شوم ! شيعيان شما می گويند که رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) دری از دانش بر علی ( عليه السلام ) گشود که هزار در از آن باز می شد. "

        حضرت فرمودند : " ای ابو محمد! رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) به علی ( عليه السلام ) هزار باب علم را آموخت که از هر کدام هزار در گشوده می شد. " عرض کردم : " به خدا سوگند که همه دانش اين است! " آن حضرت اندکی چشم به زمين دوختند ؛ سپس ، فرمودند : " اين دانش است ؛ ولی ، نه همه آن. ای ابو محمد ! جامعه هم نزد ماست و مردمان نمی دانند آن چيست؟ " پرسيدم : " جامعه  چيست ؟ " فرمودند : " طوماری  است  به  طول هفتاد زراع به املای رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و دست خط علی ( عليه السلام ) که تمامی حلال ها و حرام ها و حکم هر آنچه که مورد نياز مردم است ، در آن هست ؛ حتی ، ديه خراش کوچک بر صورت. " سپس ، دستی به من زدند و فرمودند : " ای ابو محمد ! اجازه می دهی؟ " عرض کردم : " قربانتان شوم! در اختيار شما هستم ؛ هر چه می خواهيد انجام دهيد. " امام ( عليه السلام ) نيشگونی گرفتند و فرمودند : " حتی ديه اين کار ؛ اگر از روی خشم باشد. " عرض کردم : " به خدا سوگند که اين همه دانش است. " فرمودند : " اين دانش است ؛ اما ، نه تمامی آن. "

        پس  از  لحظاتی  سکوت ،  فرمودند : " جَفر  هم نزد  ما  است و  مردم از آن بی خبر  هستند.  " پرسيدم : " جَفر چيست ؟ " فرمودند : " انبانی چرمين است که دانش پيامبران و جانشينان آنان و دانشمندان پيشين بنی اسرائيل در آن است. " عرض کردم : " به درستی که همه دانش اين است. " حضرت فرمودند : اين هم دانش است ؛ ولی همه آن نيست. "

        امام باز هم تأملی کردند و فرمودند : " مصحف فاطمه ( سلام ا... عليها ) نزد ماست و کسی نمی داند آن چيست؟ " پرسيدم : " مصحف فاطمه ( سلام ا... عليها ) چيست؟ " فرمودند : " چيزی سه برابر قرآن شماست و به خدا سوگند که کلمه ای از قرآن شما در آن نيست. " عرض کردم : " به خدا قسم که اين همه دانش است. " فرمودند : " اين هم دانش است ؛ اما ، نه تمامی آن. "

        اما رضا ( عليه السلام ) می فرمايند : « امام نشانه هايی دارد که يکی از آنها مصحف حضرت فاطمه( سلام ا... عليها ) است که در دستش می باشد. »

        صحيفه به معنی پاره ای از پوست يا کاغذی است که روی آن نوشته شده باشد و از آن جمله است ؛ « صحيفه فاطمه ( سلام ا... عليها ) » همچنين ، روايت شده است که طول اين صحيفه ؛ هفتاد زرع در پهنای پوست می باشد و در آن همه نياز های انسانی مردم ؛ حتی ، اَرش و ديه خدش و خراش بدن ثبت شده است.

        در حديثی ديگر از امام ( عليه السلام ) سوال شد : « مصحف فاطمه ( سلام ا... عليها ) چيست؟ » فرمودند : « فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) ، پس از رحلت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) ، هفتاد و پنج روز زندگی کردند و در اين مدت ، دچار اندوهی سخت نسبت به پدر بزرگوارشان بودند. جبرئيل ( عليه السلام ) نزد ايشان می آمدند و عزای پدرش را به آن حضرت تسليت می گفتند و خاطر مبارکشان را از غم می زدودند و از پدر و مقام ايشان و نيز از حالات فرزندان حضرت فاطمه مطالب و حقايقی را به آن مخدّره ، گزارش می کردند و حضرت علی ( عليه السلام ) آن مطالب را می نوشتند و اين مطالب همان ، مصحف فاطمه ( سلام ا... عليها ) است. »

        در روايت ديگری از امام صادق ( عليه السلام ) نقل شده است که آن حضرت فرمودند : « سوگند به خدا در اين مصحف ؛ حتی ، يک حرف از قرآن شما و مسائل حلال و حرام وجود ندارد ؛ بلکه در اين مصحف ، حقايقی که بعداً اتفاق می افتد ، ثبت گرديده است. »^۲

لوح حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) :

        براساس نقل ابوبصير چنين گزارش شده است : 

        امام صادق ( عليه السلام ) فرمودند : « پدرم محمد بن علی الباقر ( عليه السلام ) روزی به جابر بن عبد ا... انصاری گفت : " جابر ! سخنی با تو داشتم چه موقع فارغ بال می شوی تا درباره موضوعی با تو سخن گويم؟ " جابر به حضرت عرض کرد : " هر وقت شما اراده کنيد. "

       فرصتی پيش آمد و امام با جابر خلوت نمود و به گفتگو پرداختند. در اين گفتگو امام از جابر خواست  تا آنچه  را که در جريان مشاهده لوحی که در دست جده اش حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) ديده بود برای او بازگو کند و او را از آنچه حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) از مطالب مکتوب در لوح به او خبر داده ، آگاه کند.

        جابر پاسخ داد : " شهادت می دهم که روزی در ايام حيات رسول ا... ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) مادرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) را ملاقات کردم تا ولادت حسين بن علی ( عليه السلام ) را به او تبريک بگويم که در دستان آن بانوی بزرگ ، لوح سبزينه را ديدم که گمان کردم زمرد است ؛ در آن لوح ،  کتاب  سفيدی را که  به درخشندگی  خورشيد بود  مشاهده  کردم. به آن حضرت عرض کردم : " مادرم فدای تو باد! اين لوح چيست؟ " فاطمه ( سلام ا... عليها ) فرمودند : " اين لوحی است که خداوند - عزّ و جلّ - آن را به رسولش محمد مصطفی ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) اهدا نمود. در اين لوح نام پدر و همسر و فرزندانم ( حسن و حسين عليهما السلام ) و نام اوصياء و امامانی که از نسل فرزندم ( حسن عليه السلام ) هستند ذکر شده است. پدرم رسول ا... ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) آن را به من بخشيده است تا با نگاه کردن در آن دلم شاد شود. "

        حديث لوح از معروف ترين احاديث شيعه است که محدثان با استناد به آن ، مطالب قابل توجهی را اثبات نموده اند.

        مهم ترين موضوعاتی که حديث لوح به آن دلالت دارد ، عبارت است از :

        ۱- تنصيص به امامت ائمه اثنی عشری ( عليهم السلام )

        ۲- پيش بينی برخی حوادث که همزمان با حيات ائمه اتفاق خواهد افتاد ؛ از جمله ، علم امام ، چگونگی شهادت امام ، محل شهادت امام و نوع برخوردهای مخالفان و معاندان با امام.

        ۳- توصيف خصوصيات ظاهری و معنوی امام مهدی ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) و بيان وضعيت سياسی ، اجتماعی و فرهنگی عصر ظهور و نيز وقايع و اصلاحات اجتماعی که پس از ظهور آن حضرت اتفاق خواهد افتاد.

         ۴- تمام امامان روح واحدی هستند در کالبدهای مختلف و راه سعادت در پذيرش امامت هر دوازده امام معصوم ( عليهم السلام ) است ؛ لذا ، توقف بر يکی از ائمه به معنای انکار و ناديده گرفتن بقيه ائمه ( عليهم السلام ) خواهد بود.

        ۵- اکمال سلسله جليله امامت به وجود حضرت حجت ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) است.

        ۶- امامت حضرت مهدی ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) فقط مخصوص مسلمانان يا شيعيان نيست ؛ بلکه امامت آن حضرت رحمت گسترده ای است که همه مردم را فرا می گيرد.

        تفاوتهای  موجود  در مصحف حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) با لوح حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) به شرح زير می باشد :

        ۱- مصحف حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) را جبرئيل يا ملکی از ملائکه الهی بر آن حضرت نازل کرده و امام علی ( عليه السلام ) نگاشته است ؛ در حالی که لوح حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) را خداوند به رسولش هديه داده و پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) نيز آن را در زمان ولادت امام حسين ( عليه السلام ) به حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) هديه داده اند.

        ۲- محتوای مصحف حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) حاوی اخبار ، حوادث و رخدادهای غيبی که پيرامون پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و خاندان و ذريه آن حضرت تا قيامت اتفاق خواهد افتاد می باشد.  به  تعبير  دقيق تر حاوی  « علم مايکون » است  ؛ در حالی  که محتوای  لوح حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) پس از آن که خداوند در آن ، حضرت محمد ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را بر همه پيامبران برتری داده است ، به ذکر نام دوازده امام معصوم از امام علی ( عليه السلام ) تا حجه بن الحسن المهدی ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) پرداخته است.

        ۳- لوح در زمان حيات پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در دست حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) بوده ؛ ليکن ، مصحف بعد از وفات پيامبر اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) به ايشان الهام شده و در اختيار آن حضرت قرار گرفته است.

۲- تاريخ قرآن کريم / سيد محمد باقر حجتی / صفحه ۴۲۷ ( پاورقی )

۳- الکافی / جلد ۱ / صفحه ۵۳۱ ، من لا يحضر الفقيه / جلد ۴ / صفحه ۱۸۰ ، تهذيب الاحکام / جلد ۱ / صفحه ۲۲۷ ، بحار  الانوار  /  جلد ۳۶ /  صفحه ۱۹۸ ، کمال  الدين  و  تمام النعمه / شيخ صدوق / صفحه ۳۰۸