مبـعث پيـامبر گـرامی اسـلام ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را به تمـامی مسلمانـان جهـان تبـريک و تهنيـت عرض می نماييم.

معراج پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) از ديدگاه قرآن ( در آيه اول سوره اسراء )

        از  امام حسن  عسکری ( عليه السلام )  نقل شده  است : « چون  چهل سال  از  سن محمد ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) گذشت ، حقتعالی دل او را عالی ترين و بهترين دلها از جهت خضوع و خشوع و صفا يافت ؛ آنگاه ، ديده اش را نور ديگری داد و امر فرمود که درهای آسمان را گشودند و فرشتگان دسته دسته به زمين نزول کردند و بر مقدم آنها جبرئيل فرود آمد و گفت : " يا محمد! بخوان ، بخوان به نام پروردگارت که جهان را آفريد ، همان کس که انسان را از خون بسته ای خلق کرد ، بخوان که پروردگارت از همه بزرگوار تر است ، همان کسی که به وسيله قلم تعليم داد و به انسان آنچه را که نمی دانست ياد داد. " » ( سوره علق / آيات ۱ الی ۵ ) 

        پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در اين رابطه فرموده اند : « پس از آنکه سوره علق بر من نازل شد ، از فراز کوه حراء به سوی خانه حرکت کردم ؛ ناگاه ، در وسط کوه ، صدايی را از جانب آسمان شنيدم که می گفت : " يا محمد انتَ رَسولُ ا... وَ اَنا جبرئيل : ای محمد! تو رسول خدا هستی و من جبرئيل می باشم. " »

        بدين ترتيب ؛ آغاز اسلام با نام خدا ، خواندن ، قلم ، قيام ، هشدار ، پاکی و اخلاص و بزرگداشت خدا شروع شد.

        يکی از معجزات پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) عروج جسمانی آن حضرت به آسمانها تا عرش اعلی و تماشای عجايب مخلوقات و معارف بسيار شگفت انگيز بوده است.

        عروج آن حضرت را می توان به دو بخش تقسيم کرد :

        ۱. از مسجد الحرام به مسجد الاقصی

        ۲. از مسجد الاقصی به عرش اعلی

        « سُبحانَ الذّی اَسری بِعَبدهِ مِنَ المَسجِدِ الحرامِ اِلی المَسجِدِ الاَقصی الذّی بارَکنا حَولَهُ لِنُريَهُ مِن آياتِنا اِنَّهُ هُوَ السَّميعُ البَصير : پاک و منزه است خدايی که بنده اش را در يک شب از مسجد الحرام به مسجد الاقصی که گرداگردش را پر برکت ساخته ايم برد تا برخی از آيات خود را به او نشان دهيم ؛ چرا که خداوند شنوا و بينا است. » ( سوره اسراء / آيه ۱ )

        در اين آيه به قسمت اول معراج ؛ از مکه ( مسجد الحرام ) تا بيت المقـدس ( مسجد الاقصی ) اشاره شده است که می توان _ در همين رابطه _ موارد ذيل را بيان نمود :

        ۱. معـراج پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در يـک شب و مـدت کوتـاهی از مکه به مسجدالاقـصی واقع در بيت المقدس انجام شد ؛ زيرا ، جمله « اَسری » در لغت عرب به معنی سير شبانه است که با کلمه « ليلاً » نيز ، تاکيدی بر شبانه بودن سفر دارد.

        ۲. تعبير « عبد » بيانگر آن است که اين سفر ، در بيداری و به صورت سيری روحانی و جسمانی بوده است ، يعنی ؛ جسم و جان پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در اين سفر شرکت داشته است ، وانگهی آيه در مقام امتنان و بيان اوج عظمت ايشان است ؛ زيرا ، عروج به آسمان در عالم خواب يا شبيه به آن بيانگر چنين مقامی نيست.

        علامه طباطبايی در رابطه با اين آيه نظر خود را چنين بيان می کند : « اصل معراج طبق صريح قرآن و روايات متواتر قابل انکار نيست ؛ اما ، طبق اين آيه ، معراج پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) از مکه تا بيت المقدس با جسم و روح بوده است ؛ ولی ، امکان دارد گفته شود که معراج ايشان از بيت المقدس تا آسمانها روحانی بوده است ؛ البتّه ، روحانی نه به معنی خـواب يا شبيـه آن ؛ زيـرا ، در اين صـورت ديگـر جـا نداشـت که آيات قرآن آنقدر درباره اش قدرت نمايی کند و در مقام امتنان و اثبات کرامت پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) بر آيد ؛ بلکه مقصود از روحانی بودن آن است که روح مقدس آن حضرت به آسمانها عروج نموده است.

        ۳. واژه « عبد » که از عبوديت و بندگی گرفته شده ، حاکی از آن است که به دليل بندگی خالص پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) ، افتخار بزرگ معراج نصيب آن حضرت گرديد. در حقيقت ، معراج ، پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را بالا نبرده ؛ بلکه بندگی خالص ايشان موجب معراج آن گرامی شده است.

        عبوديت ؛ نهايت خضوع و تسليم در برابر خداست و آنچنان انسان را به کمال می رساند که او را مظهر جلال و جمال خدا می نمايد ، به طوری که در پرتو بندگی می تواند کارهايی ؛ مانند ، تصرف در عالم تکوين نمايد.

        امام صـادق ( عليه السلام ) فرموده اند : « عبـوديّت و بندگی گوهـری است که ربوبيّت در درون آن نهفته شده است. » براي مثال ، آهن سرد و سياهی که پس از گداخته شدن در کوره ، به صورت آتشی فروزان می شود ، آن آهن در عين آنکه آهن است ، آنچنان به آتش نزديک شده که آتش گونه شده است ؛ در حالي که اين حرارت و نورانيت از درون ذات آن نيست ؛ بلکه پرتو ناچيزی از آتش بر او افتاده و به اين رنگ درآمده است.

        ۴. در اين آيه مسجدالاقصی به عنوان انتهای قسمت اول معراج پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم )  معرفی شده  که حاکی از اهميت و تقدس  اين مکان است ؛ ضمن آنکه قبل از سال دوم هجرت ، نخستين قبله مسلمانان نيز بوده است.

        ۵. خداوند گرداگرد مسجدالاقصی را پر برکت ساخته است ؛ هم برکت مادی که معلول آب و هوای خوب آن منطقه آن می باشد و هم از نظر معنوی ؛ چرا که اين سرزمين در طول تاريخ ، کانون جنب و جوش پيامبران خدا و مرکزی برای توحيد و خداپرستی بوده است ؛ همچنين ، وجود مرقدهای مطهر انبيای الهی در آنجا نيز بر عظمت معنوی اين سرزمين افزوده است.

        ۶. پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) با ديدن اسرار آفرينش و پديده های عظيم خلقت ، بر علم و معرفت خود بيفزايد و آثار عظمت نامحدود خداوند را از نزديک بنگرد.

        به هر حال ، اين سفر عظيم آسمانی برای اين بود که پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) با دستی پُرتر ، از برکات معنوی بازگردد و برنامه اش را در راه پاکسازی و بهسازی تکميل نمايد ؛ چنانکه کلمه « سبحان » در آغاز آيه بيانگر آن است که معراج يکی از نشانه های پاک و منزه بودن خداوند از هرگونه عيب و نقص است.