ولادت با سعادت امام
باقر ( عليه السّلام ) را تبريک و تهنيت عرض می نماييم.
امام محمّد باقر ( عليه السّلام ) در
جمعه اولين رو ز ماه رجب سال پنجاه و هفت هجری در شهر مدينه چشم به جهان گشودند. آن
حضرت از دو سو منتسب به رسول ا... ( صلّی ا... عليه و آله و سلّم ) و اميرالمؤمنين
( عليه السّلام ) بودند ؛ از ناحيه پدر به امام حسين ( عليه السّلام ) و از ناحيه
مادر به امام حسن ( عليه السّلام ) انتساب داشتند.
در شأن امام محمّد باقر ( عليه السّلام ) گفته شده است که ايشان نمونه والايی از
هاشميان ، علويان و فاطميان بودند ؛
چرا که از جهت وراثت منتسب به امام حسن و امام
حسين ( عليهما السّلام ) بوده و مادرشان ام عبدا... ( فاطمه ) دختر امام حسن مجتبی
( عليه السّلام ) بودند و به همين جهت ؛ در زمره راستگوترين لهجه ها و جذاب ترين
چهره ها و بخشنده ترين انسانها به شمار می رفتند.
امام محمّد باقر ( عليه السّلام )
فرموده اند : «
به هر اندازه که در دل انسان کبر و نَخوَت وارد شود ، نقصان در عقل ايجاد خواهد شد.
»
بنابر آنچه از اين حديث استنباط می
شود ، تکبّر دارای اقسامی است که اولين مرتبه آن تکبّر بر خدا می باشد ، چنانکه
نمرود به
آن گرفتار بود
تا حدّی که خيال جنگ با خدای
آسمان را در سر می پروراند و
مثل آنچه فرعون و ديگر مدعيان اُلوهيت به آن دچار بودند.
فرعون چون از بندگی خدا تکبّر می
ورزيد گفت : « أنَا رَبُّکُمُ الاَعلی » قرآن کريم می فرمايد : «
إنَّ الَّذِينَ يَستَكبِرُونَ عَن عِبَادَتِي سَيَدخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ :
کسانی که از عبادت من سرکشی و اعراض کنند ، با ذلّت و خواری وارد جهنم می شوند.
» ( سوره مؤمن / آيه ۶۰ )
علاج عملی تکبّر
علاج عملی تکبّر آن است که انسان برای
خدا و خلق عملاً تواضع کند ؛ به اين معنی که افعال و اخلاق متواضعين را پيشه نمايد.
در سيره نبی اکرم
( صلّی ا... عليه و آله و سلّم ) نقل شده است : « آن حضرت در
روی زمين غذا می خوردند و می فرمودند : "
من بنده ای هستم و مثل بندگان غذا می خورم.
" »
بعد از اينکه انسان
شناخت
و
معرفت
پيدا کرد ؛ جز
با عمل
، متواضع نمی شود.
اکنون به آيات و رواياتی که در مذمت و
نکوهش کبر آمده است ، می پردازيم.
قرآن کريم می فرمايد :
«
سَأصرِفُ عَن آيَاتِيَ الَّذِينَ
يَتَكَبَّرُونَ فِي الأرضِ
بِغَيرِ الحَقِّ : من
آنان را که به ناحقّ در
زمين تکبّر می ورزند ، از آيات و نشانه های خود روی گردان
خواهم کرد.
» ( سوره اعراف / آيه ۱۴۶ )
«
كَذَلِكَ يَطبَعُ اللهُ عَلَی
كُلِّ قَلبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ : اينگونه خدا بر
قلب هر متکبّر ستمکاری مُهر شقاوت می زند.
» ( سوره مؤمن / آيه ۳۵ )
«
وَاستَفتَحُوا وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ
: و[ پيامبران از خدا ] گشايش خواستند ( پس به فتح و پيروزی خواهند رسيد )
و [
سرانجام ] هر زورگوی متکبّری نااميد و
محروم خواهد شد.
» ( سوره ابراهيم / آيه ۱۵ )
«
إنَّهُ لاَ يُحِبُّ المُستَكبِرِينَ : به درستی که خدا مستکبرين را دوست ندارد.
» ( سوره نحل / آيه ۲۳ )