|
دعا در درگاه الهی :
بِسمِ ا... الرَّحمن الرَّحيم. « اَمَّن يُجيبُ المُضطَرَّ اِذا دَعاهُ وَ يَکشِفُ السُّوءَ : آيا آن کيست که دعای بيچارگان مضطر را به اجابت می رساند و رنج و غم آنان را برطرف می سازد. » ( سوره نمل / آيه ۶۲ ) مراد از ؛ « اجابت مضطر وقتی که او را بخواند » اين است که خدا دعای دعا کنندگان را مستجاب و حوائج شان را برآورده می کند و اگر قيد اضطرار را در بين آورده ، برای اين است که در حال حاضر ، دعای داعی از حقيقت برخوردار است و ديگر گزاف و بيهوده نيست. قيد ديگری که برای دعا آمده ، آن است که فرموده : « اِذا دَعاهُ : وقتی او را بخواند » و اين برای آن است که بفهماند ؛ خدا وقتی دعا را مستجاب می کند که داعی ، به راستی او را بخواند ؛ نه اينکه در دعا رو به خدا کند و دل به اسباب ظاهری داشته باشد و اين وقتی صورت می گيرد که اميد داعی از همه اسباب ظاهری قطع شده باشد ، يعنی ؛ بداند که ديگر هيچ کس و هيچ چيز نمی تواند گره از کارش بگشايد ، آن وقت است که دست و دلش با هم متوجه خدا می شود.پس ، اگر دعا صادق بود ، يعنی ؛ خوانده شده فقط خدا بود و بس ، در چنين صورتی ؛ خدا اجابتش می کند و گرفتاريش را - که او را مضطر کرده است - برطرف می سازد. ۱ خداوند در آيه ۶۰ سوره مؤمن می فرمايد : « فَانّی قريبٌ اُجيبُ دَعوَه الدّاعِ اِذا دَعان : من نزديک هستم و چون صاحب دعا مرا بخواند ، دعای او را اجابت می کنم. » با مشاهده اين آيات قلب ، مطمئن می شود که تنها اجابت کننده دعاها و برآورنده حاجات ذات لايزال حضرت باری تعالی است ؛ زيرا که او مالک علی الاطلاق و حاکم بی چون و چرای جهان هستی است و روشن است که اتکاء و بردن حاجات به سوی او از لوازم ايمان و ضروری است و غير او را صلاحيت پناهندگی و امداد نيست. ۲ در نهج البلاغه در يکی از وصايای اميرالمومنين ( عليه السلام ) به امام حسين ( عليه السلام ) آمده است : « خدای تعالی کليد همه خزينه های غيبش را در دست خود تو قرار داد و آن اين است که به تو اجازه داده تا از او مسئلت کنی. با اين کليد که همان دعا است ، هر دری از درهای نعمت او را که بخواهی می توانی بگشايی و باران رحمت او را به سوی خود ببارانی ؛ پس ، هرگز دير شدن اجابت خدا تو را نوميد نسازد که عطيه به قدر نيّت است و چه بسا اجابت دعايت بدين جهت تأخير می افتد که اجرش برايت بيشتر باشد که بزرگ ترين عطا همان آرزو و انتظار اجابت داشتن است و چه بسا چيزی از خدا بخواهی و خدا آن را به تو ندهد ؛ بلکه بهتر از آن را بدهد ، حال يا در دنيا و يا در آخرت و يا بدين جهت مستجاب نکند که اراده کرده است بلايی را از تو بگرداند ؛ چون ، آنچه خواسته ای بلای جان توست ؛ زيرا ، بسيار می شود که از خدا چيزی بخواهی که مايه نابودی دين توست ، اگر خداوند آن حاجتت را برآورد ، دينت را از دست می دهی ؛ پس ، بر تو باد که هميشه از خدا چيزی را بخواهی که جمال و زيباييش برايت بماند. » ۳ امام محمد باقر ( عليه السلام ) فرمودند : « هيچ بنده ای دست خود را به سوی خدای عز و جلّ نمی گشايد ، مگر آنکه از ردّ آن بدون اينکه حاجتش را داده باشد ، شرم می کند ؛ بالاخره ، چيزی از فضل و رحمت خود که بخواهد در آن می گذارد ؛ بنابراين ، هر وقت دعا می کنيد دست خود را برنگردانيد ، مگر بعد از آنکه آن را به سر و صورت خود بکشيد. » ۴
منابع : ۱.
تفسير الميزان / جلد ۱۵ / صفحه ۵۴۵
۲.
اسماء الحسنی / سيد کاظم ارفع / صفحه ۲۶
۳.
تفسير الميزان / جلد ۲/ صفحه ۵۲
۴.
همان منبع / صفحه ۵۳
|
