موضوع مقاله:
نقش تربيتی حضرت فاطمه زهرا ( سلام
ا... عليها ) در اهل بيت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ).
هدف مقاله :
نقش فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها )
در خانواده.
طرح موضوع :
بيان موضوع مقاله در دو بخش تحقق مي
پذيرد ؛
۱- قبل از ازدواج فاطمه زهرا ( سلام
ا... عليها ).
۲- بعد از ازدواج فاطمه زهرا ( سلام
ا... عليها ).
در بخش اول به دو نکته اشاره می شود ؛
۱- سخن گفتن حضرت فاطمه زهرا ( سلام
ا... عليها ) در دوران جنينی با مادر بزرگوارشان.
۲- ايجاد جو امنيت و حمايت از رسول خدا
( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در مقابل مشرکان مکه.
در بخش دوم به پنج نکته اشاره مي شود
؛
۱- رسيدگی به رسول خدا ( صلی ا... عليه
و آله و سلم ) و حفظ سلامتی ايشان در جنگ احد.
۲- پرهيز شديد بانوی دو عالم از نا
محرم.
۳- توجه شديد بانوی دو عالم در حيات
رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) به آن حضرت.
۴- بيان حقايق و دفاع از وصايای رسول
خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و اصل ولايت توسط آن
مخدّره ، پس از رحلت رسول خدا ( صلی
ا... عليه و آله و سلم ).
۵-توجه شديد بانوی دو سرا به همسر و
فرزندان خويش در دوران بيماری و هنگام شهادت.
مشخصات نويسنده:
مرجان عمو خليلی - عضو رسمی هيئت
علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن
اميد آن داريم که بتوانيم در متن
مقاله مذکور به تبيين بهتر موضوع و هدف مقاله بپردازيم.
*********************
نقش تربيتی حضرت فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) در اهل بيت رسول خدا ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) :
سخن از بانويی است که شمع فروزان
وجود رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) بود. آنکه اول نقطه محبت را در عالم
دين ، ميان خود و پدرش به منصه ظهور رساند. نَفَس او به نَفَس گرم پدر متصل بود و
تمام جسم و روح ، کردار و گفتارش بی مانند ترين نسبت به رسول اکرم ( صلی ا... عليه
و آله و سلم ) بود. کسی که رسول دين ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) اولين
برنامه روزانه اش را با ديدار او و بوسيدن گلو و ميان دو سينه او آغاز می نمود و در
واپسين دقايق برنامه اجتماعی اش و قبل از آنکه در منزل خود آرام گيرد ، لبهای خود
را با بوسيدن گلو و ميان سينه های آن حضرت معـطر می ساخت و اين چيزی جز تذکری بر ما
نيست
که ابتدای اعمالمان توسل به ولايت باشد و انتها ی آن هم اينگونه باشد.
زبان ، جسم ، روح و قلمِ فکر
قاصر است از گويش عظمت اين بانو و نقش او در ميان اطرافيان خود ؛ ولی ، آنچه
نبايد از آن چشم پوشيد ، بيان همين دو نکته است و ما بر آنيم که اين دو نکته
را در حد توان خود بازگو نماييم. گرچه توانمان اندک است و علم ما محدود ؛ ولی ، فضل
آن بانو ی دو عالم وسيع است و عنايت الهی نا محدود.
لذا ، در بيان تاثير حضور بانو در
اهل بيت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) بايد به ادوار زندگی ايشان نظری
انداخت.
سيده دو عالم ( سلام ا... عليها ) از
دو دوره حيات برخودار بودند :
۱- دوره قبل از ازدواج.
۲- دوره بعد از ازدواج.
دوره قبل از ازدواج حضرت زهرا ( سلام
ا... عليها ) :
دوران قبل از ازدواج ايشان ؛ از بدو
تشکيل نطفه وجودی ايشان است تا زمانی که به عقد ازدواج پسر عم خود - ولی خدا - بر
روی زمين در آمدند. اگر فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) يک دختر عادی و معمولی بود
که همانند ديگر زنان بنی هاشم يا قريش و يا ساير مسلمانان ، تقديری جز گذران يک
حيات شخصی و خانوادگی به همراه انجام رسانی وظايف همسری نداشت و يا حداکثر به تربيت
نسلی پاک می پرداخت و دارای صفاتی چون شجاعت و عفت و ... بود ، خداوند در تشکيل
نطفه وجودی او ، از قدرت غيبی جبرئيل و تربيت معنوی رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله
و سلم ) در چله نشينی ايشان و دوری آن حضرت از خديجه کبری ( سلام ا... عليها )
استفاده نمی نمود.
اولين و مهم ترين اثر تربيتی وجود حضرت
زهرا ( سلام ا... عليها ) بر وجود مقدس والدين مطهرش بود. چهل شبانه روز
پيامبر خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم )و خديجه کبری ( سلام ا... عليها ) اين دو
دلداده و يار و همراه وفـادار کـه در راه تـرويج اسـلام از بذل بزرگ
ترين عطايای الـهی پرهيـز نمي نمودنـد ، در فـراق يـکديگر خـون دل می خـوردند ؛
ولـی ، بر امر الهی صابر بودند و راضی.
روزه داريها و عبادات شبانه روزی
رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در غار حرا و خانه فاطمه بنت اسد ( سلام
ا... عليها ) ظرف بزرگ وجودی ايشان را پاک تر از پاک می ساخت و روح ايشان را آماده
برای تشکيل بنای امامت و همچنين ، تنهايي خديجه ( سلام ا... عليها ) و خلوت گزينی
او ، ايشان را تشنه تر می ساخت بر جبران تنهايي خود با عبادت خدای تعالی و ايشان را
آماده می ساخت برای پذيرش معماری بنای امامت در بطن خود و آيا اين اثری عميق در روح
و جسم دو انسان بی مانند نـيست؟
۱
به دنبال اين آماده سازی الهی ،
دوران بارداری حضرت خديجه ( سلام ا... عليها ) است. اولين بانوی عالم اسلام ، دوران
بارداری را به سختی گذراند. زنان مکه ، حتی دوستان و بستگان خديجه ، او را ترک کرده
بودند و اين جزای گزينش اشتباه او بود. او نبايد همسری جوان يتيم
عبدالمطلب را بر می گزيد ، آنهم جوانی که بعدها موجب اختلاف بسياری ميان اقوام و
قبايل ، پدران و فرزندان ، زنان و شوهران شد. جوانی که خدايان سيصدگانه مکه را سر
نگون کرد و همه را به پرستش يک خدا که ديده نمی شد ، دعوت نمود.
خديجه ( سلام ا... عليها ) از اين
عزلت نشينی رنج می برد و اينجا بود که جنين او سايه سنگين تنهايي را از خانه دل
مادر بر چيد. او برای خاطر مادر و پدر دلگرمی و آرامشی وصف نشدنی به دنبال آورد و
اين دومين اثر تربيتی حضور معنوی بانوی دو عالم ( سلام ا... عليها ) بر والدين خود
بود. سيده زنان ، با مادر خويش سخن می گفت و به او دلگرمی و اميد می داد. او
محدثه ای بود که تمام لحظات تنهايی مادر را با نور وجود خود پر می ساخت.
به دنبال اين همنشينی دختر و مادر ، تولد
اوست که چشم خاکی و معنوی خديجه ( سلام ا... عليها ) را به ديدن چهار زن برتر
بهشتی ( حواء ، مريم ، آسيه ، کلثم ) روشن ساخت. در واقع ، وجود معنوی اين معصومه
پيامبر خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) عامل تحول معنوی بزرگی در روحيه حضرت
رسول ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و خديجه کبری ( سلام ا... عليها ) که در تنهايي
بسر می بردند گرديد و ايشان را به پايداری در تبليغ و ترويج دين و اميد به استواری
نسل رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و شجره طيبه ولايت و امامت تشويق نمود.
۲
وجود بانوی اسلام (
سلام ا... عليها ) در تمام مراحل رشد ، حس امنيت را در خاندان رسول خدا ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) ايجاد می نمود. پيامبر خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) خبر
خلقت فاطمه ( سلام ا... عليها ) را با نزول سوره شريفه « کوثر » دريافت نمودند و
دانستند که اين دختر ،
کوثری است از ؛ حکمت و عرفان ، امامت و ولايت ، هدايت و سعادت و در نهايت دُرّی
ناياب است در صدف عفاف. زمانی که مشرکان ، رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و
سلم ) را به طعن ؛ « ابتر » می خواندند ، خداوند از خوان لطف خود قطعه ای را جدا
ساخت و به آغوش گرم خديجه ( سلام ا... عليها ) و پيامبرش نازل کرد و اين خود عاملی
در جهت تقويت روحيه اسلام خواهی و مبارزه طلبی در راه حفظ اسلام بود.
بنابراين ،
بزرگترين اثر تربيتی صديقه کبری ( سلام ا... عليها ) خلقت ايشـان بود که با نـزول
سوره ای وعده داده شده بود.
بانوی دو سرا در تمام دوران کودکی ؛
شاهد آزارها ، اهانتها ، کين ورزيها و انتقام جوييهای مشرکين مکه و حتی تمام جزيره
العرب بودند ؛ لذا ، همچون مادری که نسبت به فرزند خود در نهايت دلسوزی و
مهربانی قرار دارد و برای فـرزند از بذل جان هم کوتاهی نمی
نمايد ، جلوه ای از صفت « حنان » الهی بودند. ايشان با دلسوزی تمام ،
رخسار پدر را از آلودگی های وارده از کين مشرکين شستشو می دادند و مرهمی بر دل زخم
خورده آن بزرگوار بودند.
حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) در
واقع با اين گونه رفتار خود ، ديگران را به شهادت می گرفتند که بايد از حريم نبوت و
ولايت دفاع نمود و هميشه پشتيبان اين حريم مقدس بود و آنگاه که نجاست و پليدی
حيوان را از شانه ها ، رخسار و بدن مبارک سيد انبياء ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) ازاله می نمودند ؛ در واقع ، به ايفاء يکی ديگر از نقش های
تربيتی خود بر اهل بيت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در همان زمان و بعد
از آن زمان مشغول بودند.
۳
دوره بعد از ازدواج حضرت زهرا ( سلام
ا... عليها ) :
حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) پس
از ازدواج
در قالب همسر و مادر امامت و ولايت
، به ايفاء مهم ترين نقش تربيتی خود در اهل بيت رسول خدا ( صلی ا... عليه و
آله و سلم ) پرداختند. در واقع ، ايشان به عنوان زن نمونه مسلمان ،
بهترين نوع همسرداری ، فرزند داری ، حمايت از رسول
خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و اجرای آيات الهی و فرامين رسول گرامی اسلام (
صلی ا... عليه و آله و سلم ) را در سراسر زندگی به مرحله اجرا درمی آوردند.
ما ، در اين بخش به بيان نقشها و
آثار تربيتی حضور فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) در جامعه اسلامی و ميان خانواده
خود و خاندان پيامبر اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) چه در زمان حضور خاکی آن
حضرت و چه پس از شهادت ايشان تا زمان حاضر و بعد از آن می پردازيم.
يکی از بزرگ ترين نقش های حضرت زهرا
( سلام ا... عليها ) ، نحوه حضور ايشان در اجتماع بود. برای نمونه ، می توان به
حضور آن حضرت پس از جنگ احد در ميان مجروحان اشاره نمود که به پاک ساختن چهره رسول
خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) از گرد و غبار جنگ و بستن زخم های ايشان
پرداختند.
۴ اين عمل حضرت فاطمه ( سلام ا... عليها ) ، خاطره حمايت های
ايشان از پدر در مکه و در مقابل اهانت های مشرکان را دوباره زنده می ساخت و در واقع
، آن حضرت با اين عمل درس بزرگی به تمام زنان اهل بيت رسول خدا ( صلی ا... عليه و
آله و سلم ) دادند.
لذا ،
ياری نمودن ختم نبوت و منشأ ولايت الهی و نقطه آغاز امامت در زمين
۵ ، ايجاد جو دلگرمی و حمايت و پرستاری ، آرام بخشی زخم های وارده
بر جسم و روح و نشان دادن همراهی خانواده و اهل بيت يک مسلمان با مرد مسلمان
خانواده در هر صحنه ای از زندگی ، حتی در کارزار ، تماماً آثار تربيتی حضور
آن حضرت در اين جنگ بود.
اگر ايشان به اين عمل آموزنده نمی
پرداختند ، فرزند ايشان زينب کبری ( سلام ا... عليها ) و به روايتی ام کلثوم ( سلام
ا... عليها ) درس پرستاری ، همراهی و دفاع از حريم امامت در صحنه کربلا و پس از آن
و برقراری فضايی امن و استوار در ميان کاروان اسرای اهل بيت ( عليهم السلام ) را به
منصه ظهور نمی رساندند و بدين ترتيب ، بقاء اسلام به خطر می افتاد.
از ديگر موارد پند آموز زندگی مشترک
سيده زنان جهان ( سلام ا... عليها ) ؛ تابعيت فراوان ايشان از همسر ، ياری و همراهی
با ايشان در تمام مراحل زندگی ، محدود نمودن توقعات زندگی ، نگهداری از حريم عفاف
خود و دختران علی بن ابيطالب ( عليه السلام ) در محدوده منزل - جهت دلگرم ساختن
همسر و آرامش بخشيدن به ايشان - و مواردی اين چنينی است.
ايشان در پرداختن به امور منزل
نهايت تلاش خود را می نمودند و حتی ، در هنگام تقسيم کار ميان خود و همسر خود در
حضور پدر ، کار داخل منزل را به دو دليل برگزيدند ؛
۶
۱- پرهيز از هر نوع مواجهه با
نامحرم.
۲- توجه و تبحر خاصی که بانوان به
صورت غريزی در گرداندن امور داخل منزل و تربيت فرزندان دارند.
تابعيت حضرت زهرا (
سلام ا... عليها ) از همسر و محبتش به آن حضرت تا به حدی بود که حتی ، گرسنگی خود
را به ايشان ابراز نمی کردند تا مبادا همسر را به امری آگاه نمايند که قادر به
تأمين و برآوردنش نمی باشد. مخفی نمودن زخمهای بدن و دردهای حاصل از آن جراحتها از
همسر ، عدم تقاضا درباره هر امر مادی ؛ حتی ، به جهت رفع احتياجات ،
کاملاً نشان دهنده نقش تربيتی و معنوی حيات کوتاه بانو ( سلام ا... عليها ) و آثاری
که اين حيات بر خاندان اهل بيت ( عليهم السلام ) و تمام زنان مسلمان دارد می
باشد.
اين نحوه زندگی مشترک ، در زندگی
دختران بانوی دو عالم ( سلام ا... عليها ) نيز اثر گذارده بود. اگر سيره حيات
دختران ايشان و ساير ائمه اطهار ( عليهم السلام ) را ملاحظه نماييم ، اين نحوه
زندگی به اشکال مختلف در زندگی مشترک ايشان نيز نمايان است و اين نشانه درس معنوی و
عميقی است که مادر نمونه دو عالم به اين سلاله طيبه داده است.
نکته ديگری که بايد به آن
اشاره ای مجزا نمود ؛ پرهيز شديد حضرت از هر نوع مواجهه با نامحرم است.
۷ منزل فاطمه زهرا ( سلام ا... عليها ) دربی به مسجد رسول خدا (
صلی ا... عليه و آله و سلم ) داشت تا ايشان برای حضور در جمعه و جماعات و مجالس وعظ
پدر ، از ميان مردم عبور ننمايند. علاقه ايشان به اشتغال در منزل ، نشانه ديگر
پرهيز ايشان از نامحرم است. مواجهه ايشان با سائل نابينا و پوشاندن سر و صورت و بدن
خود از او به اين دليل که خود بانو اين سائل را می بيند و خداوند هم شاهد و ناظر
است ؛ نشانه ديگر اين امر است.
در منابع مختلف می خوانيم که اگر
بانوی دو عالم ( سلام ا... عليها ) برای حضور در اجتماع مواردی را ضروری می
ديدند ، با همسر و پسران خود و يا با جمعی از زنان بنی هاشم و در ميان ايشان ، در
آن جمع حضور می يافتند تا در حفاظی از پوشش مردان مَحرم و زنان باشند و ديده نشوند
و يا فردی اجازه ديدن هيئت ظاهری ايشان را پيدا نکند. حتی
، هنگامی که حضرت به بيت الاحزان می رفتند ،
۸ با پسران و همسر خود از منزل خارج شده و هم با آنان مراجعت می
نمودند و نيز ، زمانی که در مسجدالنبی جهت ايراد خطبه حضور يافتند ، باز هم به
همراه زنان بنی هاشم و درحالی که برای ايشان پرده ای کشيده بودند - تا بانو
۹ در پشت پرده و بدور از چشم ناپاکان باشند و سخنان خود را بيان
نمايند - با پيراهنی بلند ، مقنعه ای بلند و چادری پشمينه بودند. حضرت چادر خود را
به قدری بلند تهيه می کردند که روی زمين قرار گيرد تا مبادا پاهای مبارکشان هويدا
شود.
درخواست ايشان از اسماء و مولی
الموحدين علی ( عليه السلام ) برای ساختن تابوتی که بدن نحيفشان هويدا نشود و
نامحرم ايشان را نبيند نيز ، از ديگر موارد پرهيز شديد بانوی دو عالم ( سلام ا...
عليها ) از نامحرم بود.
۱۰
مواردی اين چنينی اثری عميق در
فرزندان ايشان و تمام خاندان اهل بيت ( عليه السلام ) نهاد ؛ در حالی که
حضور همسران پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) در مجامع عمومی امری
ناشايست بود و ايشان از طرف خداوند نيز مأذون به اين امر نبودند ؛ لذا ، در واقعه
کربلا زينب کبری ( سلام ا... عليها ) و بانوان اهل حرم ، بزرگ ترين مصيبت را به
مکشوف الوجه
۱۱ بودن و در انظار نامحرم قرار گرفتن می دانستند ، گرچه تمامی
ايشان از پوشش بلند پيراهن و مقنعه برخوردار بودند.
از ديگر مواردی که نشانگر نقش موثر
حضور حضرت صدقه ( سلام ا... عليها ) در ميان خاندان اهل عصمت ( عليهم السلام ) است
، حضور ايشان در اجتماع ؛ پس از رحلت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) است.
به دنبال رحلت پيامبر خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و کوتاه شدن سايه پر مهر
ايشان از عالم اسلام ، حوادث دردناک بسياری پيش آمد که از جمله ؛ توطئه سقيفه ،
نزاع بر سر محل دفن رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) ، تأخير در دفن ايشان ،
غصب فدک ، حادثه آتش زدن درب خانه ولايت ، مجروح ساختن فاطمه زهرا ( سلام ا...
عليها ) و سقط فرزند ايشان ، آزار دادن علی بن ابيطالب ( عليه السلام ) برای گرفتن
بيعت با ايشان ، پرهيز اهل مدينه در همراهی با سيده نسوان دو عالم و اعتراض
آنها به گريه های آن حضرت ، سياست بازيهای شيخين در عيادت از بانوی دو
سرا ( سلام ا... عليها ) ، لحظات شهادت و غسل و کفن و دفن آن محبوبه رسول خدا ( صلی
ا... عليه و آله و سلم ) در کمال غربت ، تلاش شيخين و اتباع ايشان بر خروج پيکر دفن
شده دختر پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و اعاده نماز بر آن بدن مطهر ،
تنهايی های مولی المتقين ( عليه السلام ) و غصب کامل خلافت از ايشان و فرزندان
ايشان و انقطاع جمع شدن ولايت و امامت يا حکومت و خلافت پس از رحلت نبی اکرم ( صلی
ا... عليه و آله و سلم ) می باشد.
سيده اهل بيت رسول خدا ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) تا زمان شهادت ، نقشی تربيتی خود را در اجتماع به صورت مدافع
آيات الهی و سخنان نبوی و دفاع از حريم علوی و ستون امامت و ولايت حتی ، به قيمت از
دست دادن سلامتی و جان خود به خوبی ايفاء نمودند و اثر اين نقش در خاندان رسالت و
ولايت باقی ماند و درسی شد برای فرزندان ايشان
تا هرگز امامت و ولايت و حق و عدالت را رها ننمايند ؛ حتی ، اگر در اين راه
به شهادت رسند و کربلايی بپا نمايند و يا در زندان های هارون الرشيد شکنجه شوند و
يا در غربت طوس به شهادت رسند و يا در خفقان سامرا به سر برند و يا در غيبت صغری و
کبری باشند و منتظر برپايی پرچم عدل الهی بمانند.
يکی از نکات مهم ، علاقه
و احترام فوق العاده پدر به اين دختر يکدانه باغ نبوت بود. رسول خدا (
صلی ا... عليه و آله و سلم ) از ديدار فاطمه ( سلام ا... عليها ) بسيار خشنود می
شدند و رضايت خود و خدای خود را در گرو خوشنودی ايشان می دانستند. اين احترام و
علاقه وافر پدر و فرزند ، درسی اخلاقی و تربيتی برای اهل بيت رسول اکرم ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ) و ساير مسلمانان بود تا مبادا از ابراز علاقه و محبت به خاندان
نبوت و رعايت حريم نبوی و علوی کـوتاهی نمايند. ابراز علاقه راضيه اهل بيت رسول
اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) به ديدار و لقاء پدر
۱۲
که
نشانگر وجوب پيوستگی دائمی امامت و نبوت است - حتی ، پس از
مرگ رسول اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) -
درسی است برای توجه مسلمانان به عدم جدايی نبوت از ولايت و امامت. پس ،
چگونه است که بعد از رحلت نبی خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) ، خاندان ولايت و
امامت را کنار زدند و ايشان را مورد همه گونه اهانت و آزار و ستم قرار دادند؟!
گريه های زهرای مرضيه ( سلام ا...
عليها ) بر فراق پدر
۱۳ ، سخنانی که در اين جدايی ابراز می نمودند ، گريه های شبانه
روزی ايشان پس از رحلت رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) ، دليل بر جدايی پدر
و فرزند نبود ؛ بلکه ابراز مخالفت يا ستمی بود که به اين خاندان شده بود. اينکه
ايشان را از سياست جدا می دانستند ، حقوق خدايی و نبوی ايشان را غصب کردند ، تفرقه
افکنی و شعبه سازی شيخين از دين و بدعت گذاری آنها در اسلام ، پيام های شبانه روزی
زهرای اطهر ( سلام ا... عليها ) بود.
دفاع از همسر ، ايستادن در مقابل
مهاجمانی که به منزل برای بردن علی بن ابيطالب ( عليه السلام ) و گرفتن بيعت آمده
بودند ، تحمل ضربت مسمارِ
۱۴ در بر سينه و پهلو ، تحمل دردهای وارده از ضربات جسمی و روحی
پس از پيغمبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و دم برنياوردن ؛ دليل بر اهميت دادن
به اصل امامت و ولايت است و نيز ، اهميت دادن بر اينکه هيچ امری مهم تر از دفاع از
دين و مقابله با ظلم و تلاش در جهت حفظ استواری دين و برپايی عدالت نيست.
بيماری حضرت زهرا ( سلام ا...
عليها ) درد فراق از پدر نيست ؛
بلکه درد فراق امامت و نبوت و تفرقه افکنی در دين و ضربه زدن به پايه اسلام است.
اگر سيده نسوان دو عالم ( سلام ا... عليها ) اينگونه ابراز مخالفت نمی نمودند ،
فرزندان ايشان برای حفظ دين و برپايی آن و امر به معروف و نهی از منکر و مبارزه با
ظلم و جنگ در راه برپايی عدالت ، تاب و تحمل توطئه و تهديد و جنگ و شکنجه و فراق و
شهادت و اسارت و انتظار را نمی آوردند.
آخرين نکته ای که اشاره به نقش موثر
و تربيتی حضور حضرت زهرای بتول ( سلام ا... عليها ) در اهل بيت خاندان عصمت و طهارت
دارد ؛ توجه شديد آن حضرت ( سلام ا... عليها ) به همسر و فرزندان خود قبل از
شهادتشان و سفارشات ايشان برای بعد از شهادت می باشد.
بنت عذرای رسول خدا ( صلی ا... عليه
و آله و سلم ) پس از آنکه در خواب ، پدر خويش را ديدند که وعده وصال را به ايشان
دادند ، از جای برخاستند و به نظافت بدن و جامه های فرزندان پرداختند. خود نيز ،
غسل شهادت نمودند و شايد قصد ايشان پاک نمودن بدن از خون و جراحات وارده بوده است
تا پس از شهادت ، لباس و بدن مجروحشان روح حساس حيدر خاندان امامت ( عليه السلام )
را لطمه نزند و آنگاه ، به همسر وصايايی نمودند.
ابتدا ، از ايشان تقاضای
تجديد فراش بعد از رحلت خود را نمودند تا مبادا همسر تنها بماند ؛ آنگاه ، مادری
دلسوز را برای فرزندان يتيم خود معرفی کردند که آن هم « امامه » دختر خاله
فرزندانشان بود. سپس ، مخفی داشتن غسل و کفن و نماز و دفن و مدفن خود را از جماعتی
که به ايشان و نه به ايشان ؛ بلکه به وصايای نبی اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم
) و مقام ولايت و امامت پس از نبوت پشت کردند ، تقاضا نمودند که اين اعمال و گفتار
و وصايا نيز ، دليل بر دفاع ايشان از خاندان امامت است و هشداری برای حفظ سلامت
جسم و روح و حرمت نگهداری و اعزاز و اکرام فرزندان رسول خدا ( صلی ا...
عليه و آله و سلم ).
اين وصيت برائت کامل بانو از آزار
دهندگان و معاندان مقام نبوت و امامت را نشان می دهد. تمام حرکات حضرت زهرای طاهره
( سلام ا... عليها ) بالاخص ، در شب آخر حياتشان ، درس های تربيتی است برای
فرزندانشان و اگر زهرای طيبه ( سلام ا... عليها ) به فرزندان اينگونه اهميت نمی
دادند ، زينب کبری ( سلام ا... عليها ) به همراهی با حسين بن علی ( عليه السلام ) -
در تمام مراحل زندگی آن حضرت - تا اين حد اهميت نمی داد و پس از ايشان نيز ، تمامی
فرزندان خاندان رسول اکرم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) به حفظ حرمت امامت و دفاع
از حريم و ناموس اين خاندان اهميت نمی دادند و در راه حفظ اين حرمت ؛ ستم ها و
زندانها ، غربتها و شهادتها نمی کشيدند.
اينها اثرات تربيتی حضور خاکی بانوی
بانوان عالم ( سلام ا... عليها ) بر اين خاندان و بر تمام مسلمانان جهان است. اين
ها درسی است بزرگ برای تمام بانوان جهان ، مسلمانان جهان و همه انسانهای روی زمين.
گرچه ما را توان بيان تمام تأثيرات
رفتارها و گفتارهای اخلاقی و تربيتی صديقه طاهره ( سلام ا... عليها ) نيست ؛ ولی ،
تمام تلاش خود را نموده ايم تا بيانگر ذره ای از اين اثرات روحانی باشيم. آرزومنديم
تا اين مختصر نوشتار مورد تأييد حق تعالی و پذيرش بانوی صديقه دو عالم ( سلام
ا... عليها ) و فرزند برومند ايشان ، حضرت صاحب الزمان ( عجل ا... تعالی فرجه شريف
) ، قرار گرفته باشد.
۱- فاطمه الزهرا از ولادت تا شهادت / صفحه ۵۱ الی ۵۳

حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) / صفحه ۱۳و ۱۴
منتهی الا مال / صفحه ۱۲۹ و ۱۳۰
۲- منتهی الامال / صفحه۱۳۰
فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۵۶
۳- فاطمه زهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۱۲۵

۴- مجموعه زندگانی چهارده معصوم / صفحه ۲۷۲
فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۱۳۹ و ۱۴۰
۵- منظور ولايت و امامت پس از رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) است. با
توجه به اين که ابراهيم خليل ( عليه السلام ) ، قبل از رسول خدا ( صلی ا... عليه و
آله و سلم ) به مقام امامت رسيده بودند.
۶- منتهی الآمال / صفحه ۱۳۳

حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) / صفحه۱۵
۷- منتهی الآمال / صفحه ۱۳۳ و ۱۳۴

فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۵۹۰ و ۲۲۳ و ۳۳۶
۸- فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۵۶۹
۹- فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۳۳۳ 
حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) / صفحه ۱۶۱
۱۰- فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۵۹ و ۵۷۵
۱۱- مکشوف الوجه = نمايان بودن صورت

۱۲- فاطمه الزهرا از ولايت تا شهادت / صفحه ۲۳۱ و ۲۴۹

۱۳- منتهی الآمال / صفحه ۱۳۶

مجموعه زندگانی چهارده معصوم / صفحه ۲۹۲ و ۳۰۳
۱۴- مسمار = ميخ

منابع :
۱- منتهی الآمال / حاج شيخ عباس قمی
۲- فاطمه الزهرا ( سلام ا... عليها ) از ولايت تا شهادت / علامه سيد محمد کاظم
قزوينی / ترجمه : دکتر حسين فريدونی
۳- حضرت زهرا ( سلام ا... عليها ) / فضل ا... کمپانی
۴- مجموعه زندگانی چهارده معصوم / حسين عماد زاده