انگلیسی

بسمه تعالی

 

ولادت امام حسن عسکری ( عليه السلام ) را به تمامی شيعيان جهان تبريک عرض می نماييم.

 

        ابو محمد حسن بن علی ، امام يازدهم ، در هشتم ربيع الثانی سال ۲۳۲ هجری در مدينه طيبه چشم به جهان گشودند.

        زندگی آن حضرت به سه دوره تقسيم می شود : دوره اول ؛ ۱۳ سال در مدينه. دوره دوم ؛ ۱۰ سال در سامرا ، قبل از امامت و دوره سوم ؛ حدود ۶ سال که زمان ولايت و امامت ايشان بود.

        امام حسن عسکری ( عليه السلام ) به همراه پدر بزرگوارشان در سال ۲۴۳ هجری قمری به دعوت متوکل عباسی از مدينه به سامرا مهاجرت کردند. آنچه مسلم است ، آوردن اين دو امام بزرگوار به سامرا - مرکز خلافت عباسی در آن عصر - از جهاتی شبيه سياست مامون در مهاجرت اجباری امام رضا ( عليه السلام ) به خراسان بود. اين سياست ، کنترل روابط امام با شيعيان و شناسايی شيعيانی را که در سرتاسر بلاد اسلامی مناسبات نزديکی با امام خود داشتند و خطری برای حکومت محسوب می شدند ، برای دستگاه حاکمه آسان تر می کرد.

        مدتی که امام در اين شهر می زيستند ، به جز چند نوبتی که ايشان را به زندان افکندند ، به صورت يک شهروند عادی در آنجا حضور داشتند و طبعاً رفتار ايشان زير نظر کامل و محتاطانه حکومت قرار داشت ؛ لذا ، ائمه شيعه از جمله امام حسن عسکری ( عليه السلام ) اگر از آزادی عمل برخوردار بودند ، مدينه را برای زندگی اختيار می کردند و از اين رو اقامت طولانی ايشان در سامرا به جز بازداشت از طرف خليفه عباسی توجيه ديگری ندارد.

        بنابراين ، چنين مسئله ای به خصوص ، به علت وجود شبکه منظم شيعيان که از مدتها قبل شکل  گرفته بود ، در نظر  خليفه اهميت فراوانی  داشت و موجبات  نگرانی و  وحشت او  را فراهم  می آورد ؛ لذا ، برای کنترل اين قضيه ، از امام ( عليه السلام ) خواسته بودند که حضور خود را در سامرا مرتباً به اطلاع حکومت برساند ؛ چنانکه طبق نقل يکی از خدمتکاران امام ، آن حضرت هر دوشنبه و پنجشنبه مجبور بودند که در دارالخلافه حاضر شوند! به همين دليل ، ارتباط ايشان با شيعيان بسيار سخت و مشکل بود.

        از طرف ديگر ، پراکندگی شيعيان در شصت سال پايانی دوران حضور تا آغاز غيبت صغری ، موجب شد تا برای ارتباط با امام معصوم ، سيستم های منظمی لحاظ شود. اين سيستم و شبکه با تعيين وکلا از طرف ائمه شکل می گرفت و با ارتباطی که بين امام و وکلای ايشان ، به ويژه در شکل مکاتبه ای به وجود می آمد ، سعی می شد تا راهنمايی های لازم از نظر دينی و سياسی ارائه شود ، اين حرکت در دوران امام حسن عسکری ( عليه السلام ) نيز ادامه داشت. افرادی که سابقه علمی درخشان و همچنين ، ارتباط استواری با امامان قبل يا خود آن حضرت داشتند و می توانستند از نظر حديثی پشتوانه ای برای شيعيان به شمار آيند ، به عنوان وکيل انتخاب می شدند.

        در ميان وکلای مناطق سلسله مراتبی وجود داشت که حقوق مالی امام از اين طريق به وکيل اصلی ايشان رسيده و به وسيله او به آن حضرت ( عليه السلام ) رسانده می شد.

        ايجاد و حفظ چنين پيوندهايی بود که باعث احيای شيعيان در عرصه حيات فرهنگی و اجتماعی و مانع از پيدايش ضعف در تشکيلات آنان شد ؛ همچنين ، نفوذ واقفيه و غُلات و ساير افکار انحرافی در شيعيان به خصوص آن دسته از شيعيان که در بلاد دور از زيستگاه امام زندگی می کردند ، از همين طريق وکالت کنترل و دفع می شد.

        علاوه بر آن ، استفاده از چنين سيستم ارتباطی دقيقی جريان دانش و بينش لازم در سرتاسر اجتماعات شيعی را تضمين می کرد ؛ چنانکه مناطقی چون کشمير و سمرقند با آنکه از مراکز زندگی ائمه ( عليهم السلام ) بسيار دور بودند ، بخش مهمی از علمای شيعه از آن سرزمين ها برخاستند.

        البته ، نکته مهم ديگری در اين نوع ارتباط های چند واسطه ای وجود داشت و آن هم آمادگی شيعيان برای دوران غيبت  امام  دوازدهم ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) بود.  امام  حسن  عسکری ( عليه السلام ) در نامه ها و توقيعات متعددی ؛ همچون ، پدران بزرگوارش بر وجود امام دوازدهم و از ديده مخفی بودن ايشان ، آگاهی های لازم را به پيروانش خويش ( خصوصاً در آن زمان ) داده بودند و ايشان را به انتظار فرج و قيام وی رهنمون می کردند.

        يک نمونه از اين نامه ها ، دستخط امام ( عليه السلام ) به حسين بن بابويه قمی - فقيه بزرگ شيعه - است : « ای ابن بابويه! بر تو باد به صبر و انتظار فرج ؛ زيرا که رسول ا... ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) فرمودند : " بهترين اعمال امت من انتظار فرج است. " حزن و اندوه شيعيان ادامه دارد تا اينکه فرزندم - مهدی ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) - ظاهر شود ، يعنی ؛ همان کسی که پيامبر ( صلی ا... عليه و اله و سلم ) درباره اش فرمودند : " زمين را پر از عدل و داد خواهد کرد ، همان طور که پر از ظلم و جور شده باشد. " ای شيخ! صبر کن و جميع شيعيان مرا نيز امر به صبر بنما ؛ زيرا که بالاخره ، وارث زمين به اراده پروردگار ، بندگان متقی حضرتش هستند. »

والسَّلام عَلَيک و عَلی جَميعِ شيعَتنا وَ رَحمه ا... وَ بَرَکاتُه وَ صَلی ا... عَلی مُحمَد و آلِهِ.

 

     


منابع :

۱. چهارده معصوم / حسين عماد زاده

۲. سيره عملی اهل بيت ( عليم السلام ) / امام حسن عسکری ( عليه السلام ) / سيد کاظم ارفع

۳. مجله نور علم / شماره ۴۷ / مهر و آبان ۱۳۷۱

 

 

 

  

 

 

 

  مناسبتنامه معارف پرسش و پاسخ تماس با ما

کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به موسسه خیریه عسکرالمهدی (عج) می باشد.