امام صادق ( عليه السلام ) می
فرمايند : «
يَنبَغی لِلمومن أَن لا يَموت يتَعَلَم القُرآن او يَکون فی تَعليمه : شايسته
نيست که مومن بميرد و قرآن را فرا نگرفته باشد يا در
حال يادگيری قرآن نباشد.
»۱
وقتی انسان به فيض تلاوت قرآن نائل
می شود که متکلم را در کلامش مشاهده کند ، صاحب سخن را در متن سخن زيارت کند. امام
صادق ( عليه السلام ) در اين زمينه می فرمايند : «
لَقَد تَجلّی ا... سُبحانه تعالی لِعباده فی کلامِه و لکنهُم لا يُبصرون : خدای
سبحان برای بندگانش در کلام و کتابش تجلی کرد ؛ ولی ، ايشان خدای متجلی را
نمی بينند ، فقط حروفی را می شنوند و الفاظی را اداء می کنند.
»
روايت است که امام صادق ( عليه
السلام ) بعضی آيات قرآن ، مانند ؛ « ايّاک
نَعبُد
» و يا «
مالِک يَوم الدّين » را تکرار می کردند و می فرمودند : «
حتّی کانّی سَمعته من قائله : اين قول را آن قدر تکرار کردم که گويا از گوينده اش
می شنوم ، گويا از خدای سبحان می شنوم.
»
از آن حضرت نقل شده است : « الحافظ
للقرآن العامل بِه مَعَ السفَره الکرام البَرَره : اگر کسی قرآن را بفهمد و به
قرآن عمل کند ، با فرشتگان که سُفَرای الهی و اهل کرامت و نيکی اند محشور خواهد
شد.
»۲
عظمتی که برای قرآن کريم ذکر شده است نشان می دهد که کسی که باطن قرآن را می فهمد
و عمل می کند ، در قيامت از صف مومنين و صديقين و شهدا و صالحين می گذرد.
در قيامت صفوف فراوانی وجود دارد ؛
صف متقين ، صف صالحين ، صف شهدا ، صف صديقين ، صف ربانيين و ... . يک انسان
نورانی با يک چهره روشن از کنار اين صفوف می گذرد. از کنار هر صف که بگذرد ، افراد
آن صف می گويند : « ما او را به خوبی می شناسيم ، او از ماست. »
۳ ولی ، او از مقام آنها هم می گذرد.
در بيانی از امام صادق ( عليه
السلام ) وارد شده است که از رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) نقل فرموده
اند : «
حَمله القُرآن عرفاء اَهل الجَنّه : حاملين قرآن چهره های شناخته شده و شناسای اهل
بهشت اند و برای مردم بهشت ، اين چهره ها ، کاملاً شناخته شده است.
»۴ « اِنَّ
الذی يعالج القُرآن و يَحفَظه بمشِقه مِنه لَعله حفظه له اَجران : اگر کسی که
يادگيری قرآن برای او دشوار است ، اين دشواری را تحمل کند و قرآن را ياد بگيرد ؛
اجرش دو چندان است.
»۵
آنکه برای او حفظ و يادگيری قرآن آسان است ، يک برابر اجر می برد و آنکه برای او
دشوار است ، اين مشقت را تحمل بکند و ياد بگيرد که اجرش دو برابر خواهد بود.
امام صادق ( عليه السلام ) فرموده
اند : «
القُرآن عَهد ا... اِلی خَلقه فَقد يَنبغی للمَرءِ المُسلِم ان يَنظر فی عَهده و
اِن يَقرء مِنه فی کل يَوم خَمسين آيه : قرآن عهد نامه الهی است به سوی خلقش
و شايسته است که انسان به عهد نامه خدا نگاه کند و حداقل در طول شبانه روز
۵۰ آيه از آن را بخواند ؛ چراکه نگاه کردن به قرآن هم عبادت است.
»
۶
نگاه به کلمات قرآن هم عبادت است.
اين کتاب نظير ديگر کتب نيست که اگر کسی معنايش را نداند ، آن را نخواند و يا از
خواندنش لذت نبرد. از آنجا که قرآن کلام خداست ، اگر کسی معنای آن را هم نداند ؛
خواندنش ثواب و برکت دارد. البته ، بايد تلاش کرد تا معنای قرآن را ياد گرفته و به
معارفش دست پيدا کرد ؛ اما ،
خواندنش هم - خود به تنهايی - نور است.
«
اِنّ القُرآن يَجری مَجری الشَمس و القَمَر : همانطور که آفتاب و ماه در شب و روز
به زندگی انسان ها نور می دهند ، قرآن هم - در شدايد زندگی - در شب و روز به
انسانها نور می دهد و هرگز فرسوده و کهنه نمی شود.
»۷