بسمه تعالی
ميلاد با سعادت امام صادق ( عليه
السلام ) را به همه شيعيان جهان تبريک و تهنيت عرض
می نماييم.
ولادت با سعادت امام جعفر
صادق ( عليه السلام ) در روز دوشنبه ، هفدهم ربيع
الاول سنه هشتاد و سه واقع شده که موافق است با روز ولادت حضرت رسول اکرم (
صلی ا... عليه و آله و سلم ). اسم مبارک آن حضرت ؛ جعفر ، کُنيت شريفشان ؛ ابو عبد
ا... و القاب ايشان ؛ صابر ، فاضل ، طاهر ، صادق می باشد و مشهورترين لقب آن جناب ،
صادق
است.
ابن بابويه و قطب راوندی
روايت کرده اند که از حضرت امام زين العابدين ( عليه السلام ) پرسيده
شد که امام بعد از شما کيست؟ فرمودند : « محمد باقر که علم را می شکافد ،
شکافتنی. » پس ، پرسيدند که
بعد از ايشان امام که خواهد بود؟ فرمودند : « جعفر که نام او نزد اهل آسمانها صادق
است. » گفتند : « چرا به خصوص او را صادق می نامند و حال آنکه همه شماها صادق و
راستگوييد؟ » فرمودند که خبر داد مرا پدرم از پدرش رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله
و سلم ) که آن حضرت فرمودند : « چون متولد شد فرزند من جعفر بن محمد بن علی بن حسين
( عليهم السلام ) او را صادق ناميد ؛ زيرا که پنجم از فرزندان او جعفر نام خواهد
داشت که به دروغ و از روی افترا دعوی امامت خواهد کرد و او نزد خدا
جعفر کذّاب
( افترا کننده بر خدا ) خواهد بود.
۱
امام صادق ( عليه السلام ) در بين
پيشوايان اسلامی اولين کسی هستند که در صدد بر آمدند تا خداوند را به وسيله علم هم
به مسلمين بشناسانند. آن حضرت برای شناساندن خداوند به مردم ، فقط به احکام دين
اکتفا ننمودند ؛ بلکه کوشيدند که عرصه علم را به مردم بنمايانند تا دانستنی های
مسلمين راجع به جهانی که در آن زندگی می کنند بيشتر شود و با شناختن بدايع
۲ جهان ، بتوانند بيشتر قائل شوند که آفريننده ای دانا جهان را به
وجود آورده و هم او - با قوانين ثابت - جهان را اداره می نمايد. امام
صادق ( عليه السلام ) در اين رابطه فرموده اند : « آنهايی که
خدا را انکار می کنند و يا در وجود خداوند مُردّد هستند ؛
جاهلند
و آن کس که عالم باشد ، محال است که قائل به وجود خداوند نباشد و چون
علم
، محدود نيست ؛
هر قدر بر معلومات کسی افزوده شود ،
به همان نسبت خداشناسی در او قوی تر خواهد شد.
خداوند را نه فقط نوع بشر می شناسند ؛ بلکه تمام موجودات جهان خدا را می شناسند و
می پرستند ، منتهی هر دسته از موجودات جهان به يک شکل خدا را می شناسند. »
۳
همچنين ، امام صادق ( عليه السلام )
فرموده اند: « علم ، اصل همه صفتهای خوب است و منشأ جميع کارهای نيکو است و هر که
علم ندارد و عالم به احکام دين نيست ، هر چند عملش به سبيل اتفاق خوب باشد ؛ ولی ،
معيوب است و فاعلش مغبون
۴
و از درجه اعتبار ساقط است. »۵
امام صادق ( عليه السلام ) هر زمان
که می خواستند پيغمبر اسلام ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) يا يکی از اجدا خود را
معرفی نمايند ، آنها را به شکل انسانی عادی معرفی می کردند و هرگز نگفتند که آنها
جنبه الوهيت دارند و هيچگاه بر زبان نياوردند که از لحاظ خلقت جسمی ، مافوق بشر
هستند و هرگز راجع به مزايای معنوی آنها غلو نکردند.
۶
امام صادق ( عليه السلام ) می
فرمايند : « خداوند عالم ، دوستی انبيا و اطاعت ايشان را
سبب رضای خود
و مخالفت و انکار ايشان را
سبب غضب خود گردانيده است و
خداوند عالم جميع بندگان خود را امر کرده است به متابعت کردن و پيروی نمودن دين
پيغمبر خودشان و فرموده است که من که خداوندم ، قبول نمی کنم اطاعت و بندگی و هيچ
قدمی را مگر به اطاعت پيغمبران ، يعنی ؛ قبول بندگی و اطاعت من ، وابسته به اطاعت
پيغمبران است و تعظيم من ، وابسته به تعظيم پيغمبران است و شناخت حرمت و عزّت من ،
مربوط به شناخت حرمت و مرتبه پيغمبران است و شناختن و دانستن اينکه ايشان را چه
مرتبه ای است نزد من که خداوندم ؛ پس ، بايد جميع پيغمبران را از
آدم ( عليه السلام ) تا خاتم ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) بزرگ دانی و مرتبه
ايشان را به مرتبه غير ايشان از آدميان قياس نکنی. »
۷
امام صادق ( عليه السلام ) خطاب به
مردم فرمودند : « ما لَکُم تسوُؤنَ رَسولَ ا... ( صلی ا... عليه و آله و سلم )
فَقالَ رَجُلٌ کَيفَ نَسوُؤهُ؟ فَقالَ اَما تَعلَمونَ اَنَّ اَعمالَکُم تِعرَضُ
عَلَيه فَاذا رأی فيها مَعصِيَه سائَه ذلکَ فَلا تَسوُؤ رَسولَ ا... و سرّوه : چرا
رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را ناراحت می کنيد؟ مردی پرسيد : " چگونه
او را ناراحت می کنيم؟ " فرمودند : " اعمال شما به آن حضرت عرضه می شود ؛ وقتی که
معصيتی در آن اعمال ببينند ، ناراحت می گردند ، حضرت را ناراحت نکنيد ؛ بلکه مسرورش
بنماييد. " »
۸
در بصائر الدرجات به سند خود
از محمد بن مسلم از امام باقر ( عليه السلام ) روايت شده که گفت : « من از آن جناب
پرسيدم که آيا اعمال بر رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) هم عرضه می شود؟ »
فرمودند : « هيچ شکی در آن نيست. » سپس ، اضافه فرمودند : « مگر در آيه ۱۰۵ سوره
توبه نخوانده ای : " اعمَلوا فَسَيَری ا... عَمَلَکم وَ رَسولُهُ و المومنونَ : بگو
هر کاری که می خواهيد انجام دهيد ، زود باشد که خدا و رسول خدا عمل شما را خواهند
ديد. " »
۹
آيه فوق مردم را وادار می کند
به اين که مواظب کارهای خود باشند و فراموش نکنند که برای اعمال نيک و بدشان
حقايقی است که به هيچ وجه پنهان نمی ماند و برای يکايک
افراد بشر مراقب هايی هست که از اعمال ايشان اطلاع يافته ،
حقيقت آن را می بينند و آن
مراقبان عبارتند از ؛ رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) و مومنينی که شهدای
۱۰ اعمال بندگانند و خدا از ورای ايشان محيط است. پس ، هم خدای
تعالی آن اعمال را می بيند و هم آنها و به زودی خدا در قيامت برای خود صاحبان عمل
هم پرده از روی حقايق آن برمی دارد ؛ همچنانکه فرموده : « لَقَد کُنتُ فی غَفلَه
مِن هذا فَکَشَفنا عَنکَ عَطائَکَ فَبَصُرَکَ اليَومَ حديدٌ : تو در دنيا از اين
صحنه غافل بودی ، اينک پرده از روی دلت برداشتيم و لذا امروز ديدگانت خيره شده است.
» ( سوره ق / آيه ۲۲ )۱۱
منابع :
۱- منتهی الآمال ، جلد دوم ، حاج شيخ عباس قمی ، صفحه ۱۸۳

۲- دايع
= جمع بديع ، نو ، جديد ، تازه 
۳- مغز متفکر جهان شيعه ، ترجمه ذبيح ا... منصوری ، صفحه ۲۳۶ 
۴-
مغبون = دچار ضرر وزيان و خُسران شده 
۵-
مصباح الشريعه ، عبد الرزاق گيلانی ، صفحه ۳۸۴
۶- مغز متفکر جهان شيعه ، ترجمه ذبيح ا... منصوری ، صفحه ۲۵۹ 
۷- مصباح الشريعه ، عبد الرزاق گيلانی ، صفحه ۴۲۴
۸- نيايش امام حسين ( عليه السلام ) در صحرای عرفات ، محمد تقی
جعفری ، صفحه ۷۲و ۷۳
۹- تفسير الميزان ، علامه محمد حسين طباطبايی ، صفحه ۵۱۵