«
يا اَيّها الذّين آمنوا اتّقوا ا...
و کُونُوا مَعَ الصّادقين : ای کسانی که ايمان آورده ايد از خدا بترسيد و قرين
راستگويان باشيد.
» ( سوره توبه / آيه ۱۱۹ )
تقوی از « وقايه » به معنای نگهداری
است و در عرف عبارت است از ؛ حفظ نفس از مخالفت اوامر و نواهی حق و متابعت رضای او.
بايد دانست که تقوی گرچه از مدارج کمال و مقامات نيست ؛ ولی ، بدون آن نيز رسيدن به
مقامی امکان پذير نمی باشد.
۱
تقوا نيرويی است روحانی که بر اثر
تمرين های زياد پديد می آيد و پرهيز های معقول و منطقی يکی از اسباب پديد آمدن اين
حالت روحانی است. اين حالت روح را نيرومند و شاداب می کند و به آن مصونيت می دهد.
انسانی که از اين نيرو بی بهره است ، اگر بخواهد خود را از گناهان مصون و محفوظ
بدارد ، چاره ای ندارد جز اينکه
خود را از موجبات گناه دور نگهدارد
و چون همواره موجبات گناه در محيط اجتماعی وجود دارد ، ناچار است از محيط کنار بکشد
و انزوا و گوشه گيری اختيار کند.
۲
پيامبر اکرم ( صلی ا... عليه و آله
و سلم ) در اين رابطه به سينه خود اشاره کرده و فرمودند :
« تقوا اين جاست. » حضرت علی ( عليه السلام ) در نهج البلاغه می فرمايند : « ای
بندگان خدا ! شما را سفارش می کنم به تقوا. همانا ، تقوا حق الهی است بر عهده شما و
پديد آورنده حقی است از شما بر خدا و سفارش می کنم که با مدد از خدا به تقوا نايل
گرديد و با مدد تقوا به خدا برسيد. »
۳
اميرالمومنين ( عليه السلام )
درباره وظيفه مردم در زمان غيبت امام زمان ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) می فرمايند
: « برای صاحب اين امر غيبتی است که بايد انسان از خدا تقوی کند و به دين خود چنگ
بزند. » سپس ، آيه ۲۱۴ سوره بقره را قرائت فرمودند : «
مگر پنداشته ايد که وارد بهشت می
شويد ، پيش از آن که مثل پيشينيان در ميان شما واقع شود؟ به آنها سختی ها و بلاها
رسيد و مضطرب شدند تا جايی که پيامبر ( صلی ا... عليه و اله و سلم ) و کسانی که
ايمان آورده اند گفتند : " ياری خدا کی خواهد رسيد؟ " آگاه باشيد که ياری خدا نزديک
است. »
۴
حضرت رسول ( صلی ا... عليه و آله و
سلم ) درباره اهل آخرالزمان می فرمايند : « و غارَ الصّدقُ و فاضَ الکذبُ : راستی و
درستی کمياب می شود و دروغ همه جا را فرا می گيرد. »
۵ کلمه صدق در اصل به معنای آن است که گفتار و يا خبری که داده می
شود با خارج مطابق باشد. وقتی زبان و قلب و رفتار از لغو و باطل تهی شدند ؛ طبعاً ،
حقيقت در آنها جايگزين خواهد شد. زبان و قلب صادق مخصوص افرادی است که اهل بازی و
فريب نيستند.
از رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله
و سلم ) سوال شد : « راه نجات در فردای قيامت چيست؟ » حضرت فرمودند : « راه نجات آن
است که به خدا نيرنگ و خدعه نزنيد که خدا نيرنگ شما را تلافی خواهد کرد. » عرض شد :
« خدعه زدن به خدا چگونه است؟ » فرمودند : « امر الهی را اجرا کند ؛ اما ، برای جلب
توجه غير پروردگار! »
ايمان افراد را با ميزان صدق می
سنجند. امام صادق ( عليه السلام ) می فرمودند : « نماز و روزه اشخاص سبب فريب شما
نشود ؛ زيرا ، شخصی که به نماز و روزه عادت کرده ، اگر بخواهد ترک کند ، موجب وحشت
او می شود ؛ وليکن ، آنها را آزمايش کنيد به صدق گفتار و امانت داری. » زيرا ، صدق
مرتبه ای بسيار بالاست ، يعنی ؛ مدخل و مخرج او صدق است و با يک خلوص کامل و صفای
باطن به ميدان عمل آمده و پايانی صدق و مطابق با واقع نيز خواهد داشت.
اين افراد بايد افرادی باشند که در
راهشان استوار و محکم هستند و با تغيير و تحول زندگی و اقبال دنيا رنگ عوض نمی کنند
و همچنان ، بر عقيده خود استوار و ثابت می مانند.
۶
اين آيه مومنين را دستور می دهد به
اينکه تقوا پيشه نموده ، صادقين را در گفتار و کردارشان پيروی کنند. در تفسير برهان
روايت شده که خداوند در اين آيه صحابه رسول خدا ( صلی ا... عليه و آله و سلم ) را
دستور داده که از خدا بترسند. آنگاه ، گفته است که مقصود از صادقين رسول خدا ( صلی
ا... عليه و آله و سلم ) و اهل بيت آن جناب هستند.
۷
امام صادق ( عليه السلام )
درباره راز غيبت امام زمان ( عجل ا... تعالی فرجه
شريف ) می فرمايند : « برای صاحب اين امر غيبتی هست که چاره ای از آن نيست و
آن به دلايلی است که به ما اجازه افشای آنها داده نشده است. اجمال حکمت آن ؛ همان
حکمت غيبت پيامبران پيشين است که دليل اصلی آن جز بعد از ظهور دانسته نمی شود ،
چنانکه حکمت کارهای شگفت انگيز حضرت خضر ( عليه السلام ) برای حضرت موسی ( عليه
السلام ) کشف نشد تا وقتی که از يکديگر جدا شدند و آنگاه معلوم شد که چرا کشتی را
سوراخ کرد و جوان را کشت و ديوار را بنا کرد؟! هنگامی که خدای تبارک و تعالی را
حکيم بدانيم ، همه افعال خدا را مطابق حکمت و مصلحت خواهيم دانست ؛ اگر چه علت برخی
از آنها برای ما روشن نباشد. »
۸
پيامبر ( صلی ا... عليه و آله و سلم
) درباره استفاده مردم از امام زمان ( عجل ا... تعالی فرجه شريف ) در زمان
غيبت می فرمايند : « آری! سوگند به خداوندی که مرا به پيامبری برانگيخت ، مردمان از
او بهره مند می شوند و از نور ولايتش کسب نور می کنند ، آنچنان که از خورشيد
استفاده می کنند ، اگر چه در پشت ابرها نهان باشد. »
حضرت بقيه ا... ( عجل ا... تعالی
فرجه شريف ) می فرمايند : «
ما شما را رها نکرده و يادتان را از
خاطر نبرده ايم و اگر توجهات ما نبود ، بلاها بر شماها فرود آمده ، دشمنان شما را
پايمال می کردند و برای تعجيل فرج بسيار دعا کنيد که فرج شما در اين است.
»۹
۱- چهل حديث امام / صفحه ۲۰۶

۲- سيری در نهج البلاغه / استاد مطهری / صفحه ۱۹۹

۳- همان منبع / صفحه ۲۰۷

۴- روزگار رهايی / جلد اول / صفحه ۳۱۸

۵- همان منبع / صفحه ۷۰۸

۶- چهل منزل سلوک / کاظم ارفع / صفحه ۱۲۹ الی ۱۳۴

۷- تفسيرالميزان / جلد ۹ / علامه طباطبايی / صفحه ۵۴۸

۸- روزگار رهايی / جلد اول / صفحه ۱۹۳

۹- همان منبع / صفحه ۲۲۱ و ۲۳۶
